از نظر ما آثار مكانشناسي او داراي اهميت ويژهاي است. مثلاً توصيف ايرلند حاوي ملاحظات جالبي دربارهٴ جزر و مد است ــ مقايسهٴ ارتفاع آنها در سواحل مختلف ايرلند ــ و كوششي براي تلفيق نظريهٴ مربوط به ماه با توضيحات موجود در قرون وسطا. جرالد توصيف جالبي از رودها، كوهها، و ساير ويژگيهاي طبيعي، همچنين از عادات و رسوم به دست ميدهد؛ در باب تأثير آب و هوا در طبيعت مردم هم بحث ميكند.
تأليف آخرالذكر، يعني تربيت شاهزادگان، را بايد با رسالهٴ مشابهي از همان زمان برابر دانست، به نام
چشمان شبان،1 كه احتمالاً بُنكمپاني فلورانسي2 در 1222، تأليف كرده است.3
داستان خيالي
غازهاي شمالي،4 را، كه قرنهاي متمادي، مورد قبول واقع شد ــ و هنوز در سدهٴ هجدهم، لازم بود با تفصيل زياد آن را رد كنند ــ جرالد در توصيف ايرلند مفصلاً شرح داده است (فصل پانزدهم).5 معاصر وي الكساندر نكام هم شرح مشابهي داده است، كه هر دوي آنها بعد از شرح كوتاهتر پيترو دامياني راونايي اسقف كاردينال اوستيا (1007 ـ 1072)، بود. اين اسطوره به عصر موكنه مربوط ميشود، ولي نميتوان فهميد چگونه از سدهٴ نهم قبل از ميلاد به سدهٴ يازدهم ميلادي، انتقال يافته است.
دربارهٴ گوتفريد ويتربويي، راجر هاودني، ويليام صوري ¿ فصل بيست و پنجم مربوط به تاريخنويسي.
زايران ناشناس بيتالمقدس
سه گزارش ناشناس زايري مربوط به نيمهٴ اول سدهٴ دوازدهم، داراي ارزش ناچيزي است (فصل هشتم). شش گزارش ناشناس ديگر به نيمهٴ دوم سدهٴ دوازدهم، مربوط است ــ يا دقيقتر بگوييم به عصر قبل از 1187، كه بيتالمقدس به تصرف صلاحالدين ايوبي درآمد. به ترتيب زماني، بدانها اشارهٴ كوتاهي خواهم كرد.
1ـ ناشناس الف (بيـد دروغين)6، از حدود 1150 ـ 1170.
راهنامهٴ حبرون.7 موٴلف انگليسي بوده است. مهمترين شرح ناشناس از سدهٴ دوازدهم است.8